Sesli dinle

Sorunlu Mars Örnek Getirme programı için hala umut var.

NASA, Mars Sample Return programı için iki farklı iniş seçeneğini analiz edecek ve araştıracak. Ancak bu analiz süreci neredeyse iki yıl sürecek ve kararın 2026'nın sonlarında açıklanması bekleniyor. Ajans, bağımsız bir incelemenin programın 8 ila 11 milyar dolar arasında bir maliyete neden olabileceğini ve bu rakamın bütçeyi aşacağını tespit etmesinin ardından projeyi geçici olarak duraklatmak zorunda kaldı.

NASA'nın değerlendirdiği ilk yöntem, "gökyüzü vinci" adı verilen bir sistem. Bu yöntemde, bir araç Mars'a iniş yapacak, paraşüt yardımıyla yüzeye yaklaşacak ve Perseverance gezgininin kablolar veya diğer mekanizmalar kullanarak topladığı örnekleri alacak. Ardından, araç Mars yüzeyinden kalkarak görevine devam edecek. NASA, daha önce bu yöntemi Curiosity ve Perseverance gezginlerini Mars'a başarıyla yerleştirmek için kullanmıştı.

İkinci seçenek ise ticari uzay şirketlerinin desteğini gerektiriyor. Geçtiğimiz yıl NASA, SpaceX, Blue Origin, Lockheed Martin ve diğer şirketlerden, toplanan Mars örneklerinin Dünya'ya nasıl geri getirileceğine dair öneriler sunmalarını istedi. Ajans hangi seçeneği tercih ederse etsin, kullanılacak araç başlangıçta planlanandan daha küçük bir Mars Yükseliş Aracı taşıyacak. Bu hafif roket, Mars yüzeyindeki örnekleri yörüngeye taşıyacak ve 30 örnek tüpü alabilecek kapasitede bir konteyneri barındıracak. Örnek konteyneri Mars yörüngesine ulaştığında, Avrupa Uzay Ajansı'nın bir yörünge aracı tarafından yakalanacak ve Dünya'ya geri getirilecek.

Geçtiğimiz yılın başlarında NASA'nın Jet Propulsion Laboratuvarı, bu görevle ilgili bütçe sorunları nedeniyle 530 çalışanı ve 100 sözleşmeli çalışanı işten çıkarmak zorunda kalmıştı. NASA, program için 950 milyon dolar talep etmişti, ancak yalnızca 300 milyon dolar bütçe ayrıldı. Görevin tahmin edilen maliyetinin bütçeyi aştığını tespit eden bağımsız bir inceleme, ayrıca örneklerin 2040 yılına kadar Dünya'ya geri getirilemeyebileceğini belirtti. The Washington Post'un önceki bir raporuna göre, ABD hükümeti bu dönüş tarihini "kabul edilemez" olarak değerlendirdi.

NASA yöneticisi Bill Nelson, bir telekonferansta, ajansın şu anda değerlendirdiği iki yöntemden herhangi birinin başlangıçta tahmin edilen maliyetlerden daha az olacağını açıkladı. "Gökyüzü vinci" yönteminin maliyetinin 6,6 milyar ila 7,7 milyar dolar arasında olacağı tahmin edilirken, özel bir uzay şirketiyle çalışmanın maliyeti 5,8 milyar ila 7,1 milyar dolar arasında olacak. Her iki seçenek de örneklerin 2035 ile 2039 yılları arasında Dünya'ya geri getirilmesini mümkün kılabilir.

Bilim insanları, Perseverance'ın topladığı örneklerin Mars'ta yaşam belirtileri olup olmadığını ve gezegenin toprağının gelecekteki insanlı uzay yolculukları için tehlike oluşturabilecek kimyasallar veya maddeler içerip içermediğini anlamada kritik bir rol oynayabileceğini düşünüyor.

---

---