Sesli dinle

Tüm gökyüzünün kapsamlı bir 3 boyutlu haritası oluşturulacak.

NASA'nın SPHEREx gözlemevi, tüm gökyüzünün 3B haritasını oluşturmak için iki yıllık bir görev kapsamında uzaya gönderildi. Teleskop, NASA'nın PUNCH (Korona ve Heliosferi Birleştirmek için Polarimetre) mikro uydularıyla birlikte fırlatılacağını duyurmasından dört yıl sonra, Kaliforniya'daki bir fırlatma rampasından Falcon 9 roketinin tepesinde uzaya taşındı. SPHEREx, 12 Mart'ta Doğu Saatiyle 12:00'de SpaceX'in taşıyıcısından ayrıldı ve yıl boyunca güneşe göre sabit kalacak bir konumda düşük Dünya yörüngesinde kalacak.

Gözlemevinin her 98 dakikalık yörünge turu, hem optik hem de yakın kızılötesi ışıkta gökyüzünün 360 derecelik bir şeridini görüntülemesine olanak tanıyacak. Dünya, Güneş etrafında hareket ederken teleskop daha fazla 360 derecelik şerit yakalayacak ve bu sayede altı ay içinde tüm gökyüzünü haritalayabilecek. SPHEREx, iki yıl boyunca her altı ayda bir tüm gökyüzünü tarayarak 450 milyondan fazla galaksinin 3B haritasını oluşturmayı hedefliyor. Ayrıca, Samanyolu'ndaki 100 milyondan fazla yıldızı gözlemleyerek bu yıldızlar hakkında detaylı veriler toplayacak.

SPHEREx'in haritası oldukça renkli olacak, çünkü teleskop, yıldızlar ve galaksiler tarafından yayılan kızılötesi ışığı spektroskopi adı verilen bir teknikle 102 ayrı renge ayıracak. NASA, bu yöntemi "bir prizmanın güneş ışığını gökkuşağına ayırmasına" benzetiyor. Ajans, gök cisimlerini farklı renklerde gözlemlemenin, bileşimleri gibi çeşitli özelliklerini ortaya çıkaracağını belirtiyor. Galaksiler için bu renkler, bilim insanlarının gezegenimize olan uzaklıklarını belirlemelerine yardımcı olacak. SPHEREx’in sağlayacağı veriler, bilim insanlarına Büyük Patlama'dan hemen sonra ne olduğu hakkında bilgi verebilir ve kozmik enflasyon yani erken evrenin hızlı genişlemesine dair kanıtlar sunabilir. SPHEREx, fırlatıldıktan dört gün sonra merceğinin koruyucu kapağını açacak ve sıcaklığının soğumasının ardından bir ay içinde bilimsel gözlemlerine başlayacak.

Bu arada, Güneş-senkron yörüngeye yerleşecek olan dört PUNCH uydusu, Güneş’in koronasını haritalamak için gök cisminin polarize beyaz ışık görüntülerini alacak. PUNCH, koronanın nasıl güneş rüzgarına dönüştüğünü daha iyi anlamamıza yardımcı olacak verileri toplayarak, Dünya yörüngesindeki uzay araçlarını etkileyen uzay hava olaylarının daha doğru tahmin edilmesini sağlayabilir.

---

---